Gaur hasi da Guggenheim Museoan Bilbao Hip & Knee Meeting 2024, goi mailako kongresu zientifikoa. Bertan, nazioko eta nazioarteko espezialistek aldakaren eta belaunaren kirurgia berreraikitzailearen azken berrikuntzak eta aurrerapen teknologikoak aztertuko dituzte. Ekimena Santurtziko San Joan Jainkoarena Ospitaleak antolatu du, hasiera-hasieratik Kirurgia Ortopedikoari eta Traumatologiari arreta berezia eskaini diena, eta aurten bere mendeurrena betetzen duena.
Kongresuaren hasieran, eta Rafael Nadal tenislariaren erretiroaren berri izan ondoren, Francesco Benazzo doktoreak, Paviako Goi Ikasketen Unibertsitate Institutukoa, Los Angelesko 1984ko Olinpiar Jokoetako aholkulari espezialista izana eta, ondoren, nazioarteko kirol ekitaldi ugaritan ere bai (Europako eta munduko txapelketak), eta Italiako Atletismo Federazioko eta Italiako futbol ligako hainbat taldetako mediku ere izandakoa, iragarpena baloratu du. Adierazi duenaren arabera, «hemen, futbol jokalariekin gertatzen den bezala, (nire ibilbide profesionalean esperientzia handia pilatu dut futbol jokalariekin) eliteko kirolari horiek belaunekin, aldakekin edo orkatilekin ere joka dezakete, nahiz eta egoera ezin hobean ez egon, baina soilik euren entrenamendua eta partidetan parte hartzea etengabe mantentzen badute. Entrenatzen eta jokatzen jarraitzen badute, askotan maila onean manten daitezke. Baina entrenamenduaren kantitatea eta intentsitatea murriztu bezain laster, mina nagusitu egiten da».
Rafael Nadali dagokionez, honako hau adierazi du: «arrazoi horiengatik, uler dezaket maila goreneko kirolari profesional batek, Rafael Nadalek hain zuzen, hainbat urtez, egunero horrenbeste entrenatu duena, ospe handiko nazioarteko mota guztietako lehiaketetan jokatuz, ahalegin handia eskatu izana bere artikulazioei oro har eta kartilagoei bereziki. Horrez gain, urteak bete ahala, muskulu potentzia txikitzen doa, pixkanaka baina gero eta gehiago, bai eta artikulazioak errendimendu handienean kontrolatzeko gaitasuna ere. Beraz, askotan, oreka horrek huts egiten duen puntu batera iristen da, eta artikulazioetako lesioek eragindako minak maila gorenean haiek kontrolatzen jarraitzeko gaitasuna gainditzen du. Beraz, prozesu natural bat bezala ikusten da. Urteak betetzea ez da arazoa, beti ere pertsona aktibo mantentzen bada. Baina, zenbait unetan, gehiegizko jarduera bat kaltegarria izan daiteke, eta lesioak eragin ditzake».
Zeramikazko estaldura duten protesien belaunaldi berria
Justin Cobb irakasleak, Londresko Imperial College-ko (Imperial College of Science, Technology and Medicine) Ortopedia Saileko presidenteak, kongresuan parte hartuko du zeramika-zeramika erako azalerako protesiei buruzko hitzaldi batekin. Material belaunaldi berri bat da, lehendik dauden material metalikoei gehitzen zaiena.
Nabarmendu duenez, «saiakuntza klinikoen zazpi urteko prozesu baten ondoren, hura osatzen duten bi piezetan zeramikazko estaldura duten aldakako protesiak oso aukera itxaropentsua dira, bai gizonezkoentzat, bai emakumezkoentzat, edozein dela ere haien forma eta pisua. Lehen, azken hamarkadan, soilik gizonezko handiek jaso zezaketen resurfacing prozesu bat (estaldurarako protesi bat jartzea, protesi oso bat jarri beharrean) aldakako artikulazioan. Orain, zeramikazko gailu horrekin, gizon nahiz emakumeek estaldurarako protesi bat jaso dezakete, eta berriro egin dezakete korrika eta, are gehiago, salto ere».
Cobb irakasleak adierazi duenez, zeramika-zeramika erako azalerako protesi horiek «duela bi aste soilik lortu zuten CE marka, zazpi urteko esperientzia klinikoaren ondoren; beraz, aurrerapen berri hori datorren urtearen hasieran egongo da eskuragarri Europan, baita Espainian ere, herrialde oso indartsua izan dena beti aldakako artroplastiei eta estaldura protesiak jartzeari dagokienez. Hori dela eta, aurrerapen berri hau sartuko den lehen herrialdeetako bat izango da».
Espainian eskaria etengabe hazten ari da
Belauneko eta aldakako kirurgia berreraikitzailea Osasun Sistema Nazionalean gehien eskatzen den prozeduretako bat da. Horrela, Jesus Moreta doktoreak, Jose Luis Martinez de los Mozos eta Manuel Martin Montes doktoreekin batera -hirurak Santurtziko San Joan Jainkoarena Ospitaleko Kirurgia Ortopediko eta Traumatologiako zerbitzukoak- kongresuaren zuzendarikide denak, gogorarazi duen bezala, «2023ko abenduaren 31n 49.841 pertsona zeuden Osasun Sistema Nazionaleko ospitaleetako itxarote zerrendetan, belauneko (33.956) edo aldakako (15.885) protesi kirurgia egiteko zain. Elkarrekin bi prozedurek asistentzia eskaera handiena pilatzen dute itxarote zerrendetan, katarata ebakuntzen atzetik soilik, eta horrek erakusten du kirurgia ortopedikoaren eta traumatologiaren eremu horrek zenbaterainoko garrantzia duen osasun eta ekonomia terminoetan».
Santurtziko San Joan Jainkoarena Ospitaleko Kirurgia Ortopediko eta Traumatologia arloko koordinatzaileak azaldu duenez, asistentzia eskaeraren igoera hori bi alderditan gertatzen da. «Alde batetik, zahartzen urteak daramatzan gizarte batean aurkitzen gara, adineko pertsona multzo gero eta handiagoarekin, aldi berean bizi itxaropen handiagoari etekina ateratzen diona. Horrek azaltzen du aldakako eta belauneko protesien ebakuntzen beharra gorantz joan izana, eta fenomeno horrek gora egingo du, baby boomaren belaunaldiak urteak bete ahala».
Artikulazio protesien eskaeraren igoera horren beste alderdia «adin ertaineko pertsonetatik dator, baita gazteetatik ere, haien osasunean edo bizi kalitatean eragin handia duten giltzadura arazoak baitituzte. Kasu batzuetan osasun arrazoiengatik izaten dira, baina beste batzuetan, bizi ohitura txarrak (gehiegizko pisua edo obesitatea), ariketa fisiko desegokia edo intentsitate handiko kirol jarduera egon daitezke kirurgia protesikoa eragin dezaketen zenbait artikulazio arazoren atzean».
Gizakiaren eta makinaren arteko elkarlana
Belauneko eta aldakako kirurgia berreraikitzaileari aplikatutako kirurgia robotikoari dagokionez, Jan Victor irakasleak, Ganteko Unibertsitateko (Belgika) Ortopediako katedraduna eta Ganteko Unibertsitate Ospitaleko Ortopedia eta Traumatologia Saileko buruak, adierazi du “ospe handia hartu duela profesionalen eta pazienteen artean, eta ikusmin handia sortu duela sistema robotikoek duten benetako gaitasunari dagokionez, ebakuntzan zehaztasun handiagoa eta jarduera kontrolatuagoa emateko duten gaitasuna dela eta. Hala ere, gaur egun, oraindik ez gara gai izan pazienteengan emaitza maila altuagoa zientifikoki frogatzeko, gogobetetasunari eta eguneroko jarduerak betetzeko gaitasunari dagokienez. Seguruenik, denborak aurrera egin ahala, emaitza hobeak iritsiko dira, kirurgia robotikoarekin egindako lana oso azkar garatzen ari den prozesu bat baita. Horregatik guztiagatik, kontuan izan behar da kirurgialariaren zeregina funtsezkoa dela oraindik ere; makinek lagundu dezakete, baina oraindik denbora igaro behar da sistema horiek ebakuntzen protagonistak izan arte».
Era berean mintzatu zen Fiedrich Boettner irakaslea, New Yorkeko (AEB) Hospital for Special Surgery-ko traumatologo alemaniarra: «Gaur egun, batzuetan, badirudi robot batek zirujau aditu batek baino lan hobea egin dezakeela. Hala ere, espezializazio handiko zirujau baten figura funtsezkoa da oraindik. Zirujauak egiteko eskatzen diona baino ez du egiten robotak. Nire ustez, eskarmentu handiko espezialista batek pazienteari kirurgia protesiko hobea eskaintzen jarraituko du, gaur egun robot batek bere kabuz eskain dezakeena baino. Makina batek, oso ona izan arren, ezin du emaitza ona eman ebakuntzan, profesional aditu batek maneiatzen ez badu».
Paziente kopuru handiago bati mesede egiten dieten tekniketan eta teknologian egindako aurrerapenak
Bere aldetik, Rafael J. Sierra doktoreak, Mayo Klinikako (AEB) Aldaka eta Belauneko Kirurgia Dibisioko aditua, artikulazioetako arazoak dituzten pertsonak animatu ditu «artritis degeneratibo aurreratuaren ondorioz artikulazioen ordezkatze bat egitea pentsatu badute noizbait, ez dezatela zalantzarik izan. Gaur egun gure teknikekin hobetu egin dugu, robotikaren erabilerak eta nabigazioak ere kirurgiaren zehaztasuna handitu dute eta, gainera, anestesiako eta perioperatorioko teknikek izugarri hobetu dute pazienteen ebakuntza osteko prozesua, mina gutxituz eta aurreko urteetan baino askoz bizkorrago errekuperatuz eguneroko bizitza».
Sierra doktoreak, American Academy of Orthopaedic Surgeons-en (AAOS) 2024 Programa Zentraleko Batzordeko presidenteak, azpimarratu duenez «aldakako eta belauneko kirurgia protesikoaren aurrerapenekin, batez ere inplante berrien erabilerarekin, baina baita robotikarekin eta kirurgiarekin, lortu da gaur egun mota horretako kirurgiak paziente ugarirentzat eskuragarri izatea, iraganeko protesiekin eta teknikekin baino askoz emaitza funtzional hobeekin».
